Nhật Bản vừa chính thức vận hành cơ chế chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại từ ngày 1/4/2026. Đây là động thái quyết liệt của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) nhằm ngăn chặn các lỗ hổng mà doanh nghiệp xuất khẩu nước ngoài đang lợi dụng để né thuế chống bán phá giá (AD).

Những thay đổi trọng yếu ở cơ chế mới đó là các quy định mới cho phép Chính phủ áp thuế AD nhanh chóng đối với hàng hóa tìm cách "lách luật" thông qua việc chuyển hướng vận tải qua nước thứ ba hoặc thay đổi nhẹ về quy cách, chế biến đơn giản để thay đổi mã hàng.

Thay vì các cuộc điều tra kéo dài như trước, hệ thống mới giúp đánh giá toàn diện và phản ứng nhanh (tương tự mô hình của Mỹ và EU) dựa trên mức độ gia tăng giá trị thực tế tại nước trung chuyển. Động thái này nhằm đối phó với làn sóng thép giá rẻ, đặc biệt là từ Trung Quốc. Số liệu cho thấy nhập khẩu thép từ quốc gia này vào Nhật Bản đã tăng gần gấp đôi, từ khoảng 500,000 tấn (2021) lên gần 940,000 tấn (2025).

Liên minh các hiệp hội ngành thép Nhật Bản (JISF) đánh giá đây là bước tiến lớn để bảo vệ sản xuất trong nước. Hiện tại, Tokyo đã áp thuế AD với điện cực than chì từ Trung Quốc và đang điều tra gắt gao các mặt hàng thép mạ kẽm, thép không gỉ cán nguội từ Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan.

Dù khung pháp lý đã hoàn thiện, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc lớn vào sự phối hợp nhịp nhàng giữa doanh nghiệp và Chính phủ trong việc phát hiện và xử lý các hành vi gian lận thương mại.

Nguồn tin: satthep.net