Thị trường thép toàn cầu (không bao gồm Trung Quốc) trong nửa đầu tháng 8 tiếp tục trạng thái trầm lắng theo mùa vụ, nhưng ẩn chứa những tín hiệu thắt chặt nguồn cung ở một số khu vực và sản phẩm chủ chốt. Các yếu tố nổi bật chi phối thị trường là:
Gián đoạn nguồn cung nội khối và thay đổi chính sách thương mại tại châu Âu: Mực nước sông Rhine tại Đức sụt xuống mức thấp kỷ lục 19cm đã và đang gây gián đoạn nghiêm trọng đến vận tải nguyên liệu thô và sản phẩm thép cuộn cán nóng (HRC) tại Tây Bắc Châu Âu, đặc biệt ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của nhà máy Thyssenkrupp. Cùng lúc, việc EU chuẩn bị áp thuế chống bán phá giá chính thức đối với thép cuộn cán nguội (CRC) nhập khẩu từ Ấn Độ, Nhật Bản, Đài Loan, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam (với biên độ 5,6-28%) đã thay đổi cục diện cung cầu tại thị trường này, củng cố vị thế của các nhà máy nội địa.
Thị trường thép dài Thổ Nhĩ Kỳ ổn định nhờ chi phí nguyên liệu: Giá thép cây nội địa Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục được nâng đỡ bởi chi phí phế nhập khẩu ổn định (quanh mức 375 USD/tấn CFR) và nhu cầu tăng nhẹ từ các dự án cơ sở hạ tầng. Nhiều nhà máy đã thực hiện các đợt tăng giá chào bán nhằm cải thiện biên lợi nhuận.
Nhu cầu yếu tại Đông Nam Á và chính sách hạn ngạch siết chặt: Các giao dịch HRC nhập khẩu tại Việt Nam và các nước Đông Nam Á diễn ra cầm chừng, với nhu cầu hạ nguồn suy yếu. Sức ép cạnh tranh giá từ các nhà máy Indonesia (giá CFR Việt Nam ở mức 501-503 USD/tấn) khiến các nhà sản xuất nội địa như Formosa Hà Tĩnh phải giữ giá ổn định nhưng thiếu sức bật.
Rào cản thương mại và địa chính trị tái định hình dòng chảy thương mại: Các hạn ngạch nhập khẩu thắt chặt của EU và Anh đối với thép dài từ Thổ Nhĩ Kỳ, cùng với lệnh cấm vận và rủi ro hàng hải đối với hàng xuất khẩu của Iran và Nga, đang buộc các nhà sản xuất tại các thị trường này phải tìm kiếm điểm đến thay thế như Mỹ, Trung Đông hoặc châu Phi. Xu hướng này dự báo sẽ còn tiếp diễn.
THỊ TRƯỜNG THÉP DẸT
Châu Âu (EU)
- HRC: Giá thị trường Tây Bắc Âu giữ ổn định ở mức 717-720 EUR/tấn EXW, được hỗ trợ bởi nguồn cung thắt chặt cục bộ. Mực nước sông Rhine thấp đã buộc Thyssenkrupp phải cắt giảm sản lượng gang lỏng, dẫn đến sự vắng mặt của nhà máy này trên thị trường giao ngay. Trong khi đó, các nhà máy khác vẫn giữ vững mức giá sàn, từ chối các giao dịch dưới 710 EUR/tấn. Tại Ý, thị trường trầm lắng do kỳ nghỉ lễ, giá neo quanh 719-720 EUR/tấn EXW.
- CRC: Động lực thị trường đến từ việc EU áp dụng mức thuế chống bán phá giá chính thức 5,6-28% đối với CRC nhập khẩu. Các biện pháp này dự kiến sẽ thắt chặt nguồn cung và hỗ trợ các nhà sản xuất nội địa đẩy giá lên cao. Giá chào hiện tại ở Tây Bắc Âu đã đạt khoảng 840 EUR/tấn EXW, và thị trường đang hướng đến mục tiêu 900 EUR/tấn.
- Thép tấm (Plate): Giá thép tấm dày tại Ý duy trì quanh 720 EUR/tấn EXW, sau khi xác lập mức sàn 690-700 EUR/tấn trước đó.
- Yếu tố tác động: Ngoài vấn đề Rhine, các nhà máy và người mua đang thận trọng chờ đợi thị trường hoạt động trở lại vào tháng 9 để có tín hiệu giá rõ ràng hơn cho các đơn hàng quý IV.
Đông Nam Á và Ấn Độ
- HRC Nhập khẩu: Giá CFR Việt Nam tiếp tục giằng co quanh 500-508 USD/tấn. Các nhà máy Indonesia vẫn là bên bán cạnh tranh nhất, với giao dịch HRC SS400/SAE1006 ở mức 501 USD/tấn CFR Việt Nam. Giá chào từ Ấn Độ (510 USD/tấn CFR) cao hơn nhưng vẫn được một số người mua xem xét. Nhu cầu thực tế từ các ngành hạ nguồn vẫn trầm lắng, khiến người mua Việt Nam không vội vàng đặt hàng.
- CRC: Thị trường khu vực chịu ảnh hưởng từ các quyết định thuế mới của EU, khiến các nhà máy xuất khẩu tại Ấn Độ và Việt Nam phải tái cấu trúc chiến lược xuất khẩu sang các thị trường khác.
Iran và Trung Đông
- Iran: Hoạt động xuất khẩu phôi dẹt (slab) và thép cuộn của Iran bị tê liệt do căng thẳng địa chính trị và các vấn đề logistics. Các nhà xuất khẩu đang tập trung vào thị trường Đông Nam Á, với giá FOB mục tiêu 410-430 USD/tấn, nhưng khả năng giao dịch là rất hạn chế. Thị trường nội địa cũng trầm lắng do nhu cầu yếu và kiểm soát giá của chính phủ.
- GCC: Tại Saudi Arabia, nhà sản xuất Hadeed giữ nguyên giá chào thép dài cho tháng 8. Trong khi đó, các nhà máy UAE đã phải giảm giá thép cây do nhu cầu suy yếu, bất chấp chi phí đầu vào cao. Chính sách thuế chống bán phá giá mới của Saudi Arabia đối với ống gang dẻo nhập khẩu từ Ấn Độ cũng phản ánh xu hướng bảo hộ gia tăng trong khu vực.
Bắc Mỹ
- Thị trường phôi dẹt (Merchant Slab): Thị trường xuất khẩu phôi dẹt toàn cầu đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt. Các nhà máy Indonesia đã hạ giá xuống còn 460 USD/tấn FOB, tạo lợi thế cạnh tranh lớn so với Brazil (khoảng 575-585 USD/tấn FOB) khi nhắm vào thị trường Mỹ. Điều này khiến thị trường phôi dẹt nhập khẩu của Mỹ trở nên hấp dẫn và làm giảm sức hấp dẫn của nguồn cung truyền thống từ Brazil.
THỊ TRƯỜNG THÉP DÀI
Thổ Nhĩ Kỳ
- Thép cây (Rebar): Thị trường nội địa duy trì xu hướng đi lên. Đánh giá giá xuất xưởng đã tăng lên 580 USD/tấn (chưa VAT), sau khi các nhà máy vùng Marmara đẩy giá chào lên 595-600 USD/tấn. Nguyên nhân đến từ chi phí phế liệu ổn định (375 USD/tấn CFR) và kỳ vọng các đại lý sẽ quay lại bổ sung hàng tồn kho sau kỳ nghỉ. Ở thị trường xuất khẩu, giá chào FOB chủ yếu neo ở mức 575-585 USD/tấn. Các nhà máy đang tìm kiếm thị trường mới để bù đắp cho sự sụt giảm đơn hàng từ EU do hạn ngạch và cơ chế CBAM.
- Phôi thép (Billet): Nguồn cung từ Nga vẫn gặp nhiều trở ngại do xung đột tại Biển Đen, trong khi giá chào từ các nguồn khác như Ấn Độ, Trung Quốc và Iran (vận chuyển đường bộ) hình thành nên một mặt bằng giá cạnh tranh cho người mua.
Châu Âu (EU)
- Thị trường thép cây và dây thép cuộn tại châu Âu bước vào kỳ nghỉ lễ với giao dịch hầu như đình trệ. Giá chào vẫn duy trì ở mức cao nhưng không có giao dịch đáng kể. Nhiều nhà máy đã bán hết sản lượng và dự kiến sẽ chỉ quay lại thị trường vào tháng 9.
- Sự cạnh tranh từ các nhà nhập khẩu (như Thổ Nhĩ Kỳ) giảm bớt do giá nhập khẩu không còn hấp dẫn và các khoản phí liên quan đến hạn ngạch cũng như CBAM cao, giúp các nhà máy châu Âu có thêm chỗ đứng để duy trì giá.
GCC (Saudi Arabia và UAE)
- UAE: Giá thép cây tháng 8 được điều chỉnh giảm xuống còn 2.890 dirham/tấn (787 USD/tấn) EXW do nhu cầu xây dựng hạ nhiệt. Mặc dù có một số dự án hạ tầng lớn đang được triển khai, tác động đến thị trường giao ngay vẫn còn hạn chế.
- Saudi Arabia: Nhà sản xuất Hadeed giữ giá tháng 8 ổn định. Giá chào thép cây ở mức 2.800 riyal/tấn (747 USD/tấn) CPT Riyadh. Các nhà sản xuất trong nước đang cân bằng giữa chi phí nguyên liệu đầu vào tăng (đặc biệt là phế liệu và phôi thép) và nhu cầu thép thành phẩm mùa hè yếu.
Các thị trường khác
- Iran: Giá thép cây xuất khẩu chủ yếu tập trung vào các thị trường lân cận như Pakistan, Afghanistan và Iraq qua đường bộ, với giá giao dịch quanh 410-437 USD/tấn FCA biên giới. Vận tải đường biển gần như bị tê liệt.
- Li-băng: Các thương nhân đang tích cực nhập khẩu thép cây từ Ai Cập với giá hấp dẫn khoảng 615-620 USD/tấn CPT, bù đắp cho nhu cầu trong nước tuy yếu nhưng đã có dấu hiệu phục hồi nhẹ.
DỰ BÁO XU HƯỚNG THÉP THẾ GIỚI
Triển vọng thị trường thép toàn cầu không bao gồm Trung Quốc trong các tuần tới sẽ tiếp tục vận hành theo hai kịch bản chính dựa trên tín hiệu từ châu Âu và chi phí nguyên liệu:
Thép dẹt (HRC, CRC, HDG, Plate)
- EU: Giá HRC được dự báo sẽ vững chắc và có thể tăng nhẹ, được hỗ trợ bởi sự gián đoạn nguồn cung từ sông Rhine và tiềm năng các nhà máy tiếp tục nâng giá chào cho các đơn hàng quý IV, đặc biệt khi hoạt động thị trường sôi động trở lại vào tháng 9. Giá CRC dự kiến sẽ tăng mạnh hơn để phản ánh tác động của thuế chống bán phá giá mới. Các nhà máy có thể sẽ hướng đến mục tiêu tăng giá CRC lên vùng 900 EUR/tấn EXW.
- Đông Nam Á: Giá HRC nhập khẩu dự báo duy trì vùng giá hiện tại (500-510 USD/tấn CFR Việt Nam) do nhu cầu yếu. Tuy nhiên, sức ép cạnh tranh từ các nhà máy Indonesia và Ấn Độ sẽ tiếp tục, trong khi các nhà sản xuất nội địa Việt Nam có thể phải điều chỉnh giá bán ở mức thấp hơn để cạnh tranh, tạo áp lực giảm nhẹ trong ngắn hạn.
Thép dài (Rebar, Wire Rod, Billet)
- Thổ Nhĩ Kỳ: Giá thép cây xuất khẩu FOB dự báo sẽ giằng co quanh mức 575-585 USD/tấn, phụ thuộc vào xu hướng giá phế liệu và cước phí vận tải từ Biển Đen. Nếu tình hình hàng hải tại Biển Đen không được cải thiện, nguồn cung phôi và phế thép sẽ bị thắt chặt, từ đó có thể đẩy giá thép cây nội địa và xuất khẩu tăng thêm.
- EU: Thị trường sẽ tiếp tục trầm lắng đến cuối tháng 8. Tuy nhiên, kỳ vọng lượng hàng tồn kho nhập khẩu sẽ cạn kiệt và nhu cầu từ các dự án cơ sở hạ tầng phục hồi vào tháng 9 sẽ là động lực chính cho các đợt tăng giá sau kỳ nghỉ lễ.
Các yếu tố rủi ro cần theo dõi
- Mực nước sông Rhine: Nếu tình trạng khô hạn kéo dài, tình trạng thắt chặt nguồn cung HRC tại Tây Bắc Âu sẽ càng thêm nghiêm trọng, tác động đến toàn bộ chuỗi sản xuất thép dẹt.
- Chính sách hạn ngạch và thuế nhập khẩu**: Các biện pháp tự vệ và chống bán phá giá của EU và Anh sẽ tiếp tục định hình hướng đi của dòng chảy thương mại toàn cầu, đặc biệt khi hạn ngạch quý III và IV đang dần được lấp đầy.
- Cước vận tải và chi phí logistics: Căng thẳng địa chính trị ở Biển Đen và Biển Đỏ sẽ tiếp tục khiến cước vận tải biển duy trì ở mức cao, tạo ra sự chênh lệch giá giữa các thị trường và ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành phẩm tại các thị trường nhập khẩu.
- Giá nguyên liệu thô: Đà giảm của giá quặng sắt và sự phục hồi kỹ thuật của than cốc sẽ tác động đến chi phí sản xuất, nhưng mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau tùy thuộc vào công nghệ sản xuất (lò cao hay lò hồ quang điện) của từng thị trường.
Tóm tắt biên độ dự báo cho các sản phẩm chính
- HRC FOB xuất khẩu: 570 - 590 USD/tấn (Nga/Ukraine tùy điều kiện logistics) ; 500 - 520 USD/tấn FOB (Indonesia); 640 - 660 USD/tấn CFR (Ấn Độ - EU).
- HRC EXW Châu Âu: 710 - 730 EUR/tấn.
- CRC EXW Châu Âu: 820 - 850 EUR/tấn và có thể tiến tới 900 EUR/tấn.
- Rebar FOB Thổ Nhĩ Kỳ: 575 - 590 USD/tấn.
- Rebar EXW Thổ Nhĩ Kỳ: 575 - 595 USD/tấn (chưa VAT).
- Billet CFR Thổ Nhĩ Kỳ: 490 - 505 USD/tấn.
- HMS 1&2 (80:20) CFR Thổ Nhĩ Kỳ: 370 - 380 USD/tấn.
- HRC CFR Việt Nam: 500 - 510 USD/tấn.
Thị trường đang đứng trước ngưỡng cửa của sự chuyển giao từ giai đoạn mùa hè trầm lắng sang kỳ vọng phục hồi vào mùa thu. Các quyết định mua hàng và chiến lược giá sẽ bị chi phối nặng nề bởi các yếu tố địa chính trị, chi phí logistics và các chính sách thương mại bảo hộ hơn là các tín hiệu cơ bản về nhu cầu thực tế trong ngắn hạn.
---
Lưu ý: Dự báo được cập nhật vào Thứ 2, Thứ 4, Thứ 6 hàng tuần.
