Các mức thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với thép và nhôm là một "thảm họa" cho nền kinh tế Mỹ vì chúng kích động lạm phát và thất bại trong việc thúc đẩy sự tăng trưởng như đã hứa trong các ngành công nghiệp đó, theo tác giả của một báo cáo nghiên cứu mới.

Báo cáo của Viện Kinh tế Montreal (Montreal Economic Institute), dự kiến công bố vào thứ Năm, chỉ ra rằng giá thép và nhôm trên thị trường Mỹ đã tăng vọt kể từ khi Trump áp thuế lên hai ngành công nghiệp quan trọng này, trong khi thất bại trong việc tạo ra việc làm mới.

Thuế quan không chỉ dẫn đến giá thép và nhôm tăng cao đột biến, mà hai ngành này còn là đầu vào then chốt trong vô số sản phẩm khác cũng trở nên đắt đỏ hơn, báo cáo nhận thấy. Điều này khiến người tiêu dùng và các bên mua công nghiệp phải đối mặt với mức giá cao hơn đối với ô tô, máy bay, xây dựng, máy móc và một loạt các sản phẩm khác.

"Mỹ đã tự giáng vào mình một đợt sốc giá mang tính lịch sử mà hầu như không có sự tăng trưởng nào về việc làm hay sản lượng trong ngành được bảo hộ để minh chứng cho điều đó," báo cáo kết luận với tiêu đề ‘Thuế quan mang lại đợt sốc giá, không phải sự phục hồi công nghiệp’ (Tariffs Deliver a Price Shock, Not an Industrial Revival).

Nghiên cứu, phù hợp với phân tích rộng hơn của các nhà kinh tế về thuế quan, chỉ ra rằng giá thép tại Mỹ đã nhảy vọt 33,9% kể từ tháng 2 năm 2025, trong khi giá nhôm đã tăng 58%. Để so sánh, giá trên thị trường Canada đối với hai kim loại này chỉ tăng lần lượt 1% và 26%.

Trump đã áp thuế 25% đối với thép và nhôm từ một loạt quốc gia, bao gồm cả Canada, vào tháng 3 năm ngoái. Một vài tháng sau, các mức thuế đó đã tăng lên 50%.

Lợi ích mong muốn của chính sách này ở mức khiêm tốn. Trong giai đoạn 19 tháng đó, sản xuất thép của Mỹ chỉ tăng 7,6%, với mức tăng việc làm 0,7%. Trong khi đó, sản xuất nhôm giảm 0,1%, trong khi số lượng việc làm trong ngành đó chỉ tăng 0,6%.

"Chính sách thuế quan của Trump đã không giúp hồi sinh ngành công nghiệp như hứa hẹn," Joseph Steinberg, giáo sư kinh tế tại Đại học Toronto và là tác giả chính của nghiên cứu cho biết. "Tôi không nghĩ có một nhà kinh tế nào lại cho rằng thuế quan đối với kim loại là một ý tưởng tốt."

Và người tiêu dùng cùng các ngành công nghiệp mua thép và nhôm cho các sản phẩm của họ đã phải trả giá, theo nghiên cứu của Steinberg. Nếu không có bất kỳ thay đổi nào đối với các yếu tố đầu vào, riêng thuế thép mới sẽ đồng nghĩa với chi phí tăng vọt 6,5% và 13%, ví dụ như trong ngành ô tô và các ngành chế tạo kim loại.

Jamie Tronnes, giám đốc điều hành văn phòng tại Mỹ của tổ chức tư vấn Canada Macdonald-Laurier Institute, cho biết cô không ngạc nhiên trước kết luận của báo cáo và nói thêm rằng sự tăng giá do thuế quan đối với thép, nhôm và các đầu vào khác cũng đang ảnh hưởng đến các quyết định đầu tư tại Mỹ. Trong một số trường hợp, cô nói, các nhà sản xuất đã quyết định mua từ Trung Quốc và những nơi khác, thay vì xây dựng hoặc mở rộng hoạt động của chính họ tại Mỹ do chi phí xây dựng tăng cao.

"Điều đó khiến các nhà đầu tư muốn đứng né ra."

Steinberg cho biết những người chiến thắng duy nhất từ các chính sách thuế quan của Trump là chính phủ Mỹ, đơn vị đã thu về hàng tỷ USD tại các biên giới quốc tế của đất nước, và các nhà sản xuất hiện tại của Mỹ trong ngành thép và nhôm. "Họ đang kiếm được rất nhiều tiền."

Trong khi thuế thép có ít ý nghĩa kinh tế, ông nói, thuế nhôm còn có ít ý nghĩa hơn.

Cuộc chiến ở Iran và các vấn đề vận tải biển sau đó ở Eo biển Hormuz cũng đã góp phần làm giảm nguồn cung và tăng giá trên thị trường nhôm. Emirates Global Aluminum dựa vào nguồn khí tự nhiên dồi dào của đất nước họ để vận hành các lò luyện nhằm sản xuất lượng nhôm gần bằng Canada. Nhưng giống như nhiều mặt hàng xuất khẩu khác từ khu vực đó, công ty của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã gặp khó khăn trong những tháng gần đây để đưa sản phẩm của mình đến các thị trường như Bắc Mỹ.

Thuế quan của Trump vẫn là một chủ đề gây tranh cãi và là nguồn gốc căng thẳng chính trong quan hệ của Mỹ với Canada và nhiều quốc gia khác. Mặc dù một số đợt thuế quan trước đó của ông đã bị các tòa án Mỹ tuyên bố là bất hợp pháp, một vụ kiện mới thách thức mức thuế 50% chống lại Canada đã được khởi xướng tuần này bởi tập đoàn nhập khẩu thực phẩm Gellert Global Group ở New Jersey. Công ty nhập khẩu pho mát Canada, mặt hàng nằm trong danh sách các sản phẩm cùng với đồ nội thất, quần áo, xi măng, gậy khúc côn cầu và các sản phẩm sữa khác chịu thuế quan mới vào tháng 8.

Trump sau đó đã leo thang xung đột vào tháng trước khi tuyên bố cấm hoàn toàn gần 1 tỷ USD hàng xuất khẩu của Canada, bao gồm rượu, xe máy và nhiều sản phẩm sữa hơn.

Trong mỗi trường hợp, Trump đã sử dụng Mục 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, chưa từng được sử dụng trước đây trong một tranh chấp thương mại hoặc được kiểm chứng tại tòa án, để áp đặt thuế quan.

Canada và Mỹ dường như đã ở rất gần một thỏa thuận thương mại mới vào cuối tháng 8, nhưng các cuộc đàm phán đã sụp đổ sau nhiều ngày đàm phán gay gắt. Các nhà đàm phán từ hai nước vẫn giữ liên lạc nhưng chưa có báo cáo nào về việc một thỏa thuận đang đến gần.

Thuế quan của Mỹ vẫn là một điểm tắc nghẽn lớn trong các cuộc đàm phán, trong khi giá tiêu dùng tăng cao đã trở thành một vấn đề lớn khi người dân Mỹ chuẩn bị bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử giữa kỳ vào đầu tháng 11.

Bất chấp những thách thức, Canada có vẻ sẵn sàng sát cánh cùng các ngành thép và ô tô của mình. Thủ tướng Mark Carney và Thủ tướng bang Ontario Doug Ford đã thông báo vào thứ Tư về một quỹ mới trị giá 9 tỷ USD, với hơn 5 tỷ USD trong số đó được dành để hỗ trợ các nhà máy thép ở Ontario chịu ảnh hưởng bởi thuế quan của Trump.

Nguồn tin: Satthep.net