TỔNG HỢP THỊ TRƯỜNG TUẦN 31 (03/08-07/08)

I/MẢNG KẾT CẤU

Tin được mọi người trông chờ nhất xuất hiện vào ngày đầu tiên của tuần về việc Hòa Phát điều chỉnh giảm 400đ/kg, đưa mặt bằng giá base (có VAT) về mức 15.500đ/kg. Phản ứng trước động thái này, các đơn vị thương mại phân phối cũng nhanh chóng hạ bảng giá nhằm thu hút khách mua, đưa mức giá treo hiện tại về khoảng 15.200đ/kg. Tuy nhiên giá giao dịch thực tế trên thị trường vẫn thấp hơn đáng kể so với giá treo, phổ biến giảm thêm khoảng 300-400đ/kg.

Trong bối cảnh dòng tiền cần luân chuyển nhanh, một số đơn vị thương mại quy mô nhỏ cũng như các bên sản xuất đã tranh thủ ép giá sâu hơn, có thời điểm chênh lệch vượt mức 500-700đ/kg so với giá treo.

Về nguồn hàng nhập khẩu, một vài lô hàng kết cấu Indonesia đang được thị trường săn đón, ghi nhận thông tin một số tàu đang trong quá trình xếp hàng để vận chuyển. Dù vậy, nhìn nhận rộng hơn thì đây đều là các lô hàng chốt ở vùng giá đỉnh trước đó, đồng nghĩa bên bán các lô này hầu như làbán lỗ. Những lô hàng có size hoặc mác thép hiếm trên thị trường như A572, vẫn tiếp tục được nhiều bên quan tâm bất kể yếu tố giá.

Đáng chú ý, đầu tuần xuất hiện thông tin Stavian đã hoàn tất mua lại kho SMC Tân Tạo, đồng thời triển khai chính sách mua ghép hàng HRC Hòa Phát với mức chiết khấu khá linh hoạt theo khối lượng — từ dưới 1.000 tấn đến trên 5.000 tấn được hưởng chiết khấu trong khoảng 100-250đ/kg. Đây được đánh giá là chính sách khá hấp dẫn, tuy nhiên cần nhìn nhận thêm về khả năng đáp ứng điều kiện thanh toán, khi chính sách hiện hành yêu cầu cọc 10% giá trị hợp đồng và thanh toán đủ 100% khi có lịch giao hàng từ cảng — trên thực tế, số đơn vị đủ năng lực tài chính để thanh toán ngay ở mặt bằng giá cao như hiện nay không nhiều. Song song đó, Stavian cũng công bố hỗ trợ toàn phần chi phí gia công, lưu kho và giao hàng, tạo thêm sức hút cho chính sách này. Trong giai đoạn Stavian từng bước mở rộng sâu hơn vào mảng gia công và kho bãi, các chính sách hỗ trợ nhiều khả năng sẽ tiếp tục được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp hơn với đặc thù thị trường khu vực miền Nam.

II/ MẢNG TÔN – ỐNG

Bước vào giai đoạn đầu tháng, thông tin Hòa Phát giảm giá lần thứ 3 liên tiếp ở mảng HRC cũng đã tạo áp lực nhất định lên mặt bằng giá mảng tôn-ống. Tuy nhiên tính từ tháng 6 đến nay, thị trường ghi nhận rất ít động thái giảm giá niêm yết trực tiếp, chỉ khoảng 1-2 lần điều chỉnh bảng giá. Phần lớn doanh nghiệp ưu tiên sử dụng các công cụ thương mại như chiết khấu, thưởng doanh số, truy hồi hoặc hỗ trợ bán hàng thay vì hạ giá niêm yết. Đáng chú ý, các chính sách này ngày càng được áp dụng riêng theo từng khách hàng hoặc từng khu vực, không còn công bố rộng rãi như trước nhằm hạn chế tác động lan tỏa lên mặt bằng giá chung của thị trường.

Về sức tiêu thụ, các mặt hàng tôn-ống tại kênh bán lẻ hiện được đánh giá đang ở mức khoảng 80% công suất bán hàng thông thường. Thị trường cho biết giai đoạn hiện tại các đơn vị chỉ bán cầm chừng, nguyên nhân không nằm ở yếu tố giá mà chủ yếu do sức tiêu thụ chưa thực sự bùng nổ. Giai đoạn trùng tu, sửa chữa dự kiến sẽ khởi động rõ nét hơn vào đầu tháng 10.

Ở góc độ hàng nhập khẩu, ghi nhận đặt hàng khoảng 2 tàu từ Ấn Độ tuần trước và 2 tàu từ Indonesia trong tuần này. So với giá nội địa sau mức chiết khấu tối đa mà cả hai nhà máy trong nước đã công bố, vẫn còn khoảng chênh lệch khá lớn so với kỳ vọng của các doanh nghiệp khi so sánh với hàng nhập khẩu. Từ đó, thị trường xuất hiện thông tin lan truyền về khả năng có thêm chính sách chiết khấu bổ sung dành cho khách đặt hàng khối lượng lớn, đặc biệt nhắm vào nhóm nhà máy sản xuất tôn-ống, với mức chiết khấu ước tính khoảng 10 USD/tấn. Nếu được áp dụng, chính sách này sẽ hỗ trợ đáng kể khả năng cạnh tranh của hàng nội địa trước áp lực hàng nhập khẩu.

Đáng chú ý, lượng chốt đơn của Hòa Phát đã hoàn tất vào ngày 05/08 vừa qua. Trong bối cảnh thị trường chưa hồi phục hoàn toàn nhưng đã xuất hiện chính sách chiết khấu bổ sung nêu trên, nhận định cho rằng Hòa Phát hoàn toàn có khả năng đạt 90-95% mục tiêu bán hàng đề ra ban đầu. Tương tự là với nhà máy Formosa, vẫn sẽ theo dõi thêm về thông tin giảm giá vào những ngày cuối tuần tiếp theo.

III/ THỊ TRƯỜNG THÉP DẸT QUỐC TẾ

Trung Quốc

Thị trường HRC Trung Quốc tiếp tục vận động trong trạng thái suy yếu nhưng đã xuất hiện tín hiệu ổn định hơn sau giai đoạn giảm sâu kéo dài. Giá giao ngay tại Thượng Hải lùi về 3.230 NDT/tấn — mức thấp nhất kể từ đầu năm — trong khi hợp đồng kỳ hạn tháng 10 trên SHFE chỉ giảm nhẹ 0,19% xuống 3.201 NDT/tấn, cho thấy áp lực bán đã phần nào chững lại. Khối lượng giao dịch tại 18 thành phố trọng điểm tăng thêm gần 4.000 tấn lên khoảng 47.410 tấn, phản ánh lực mua bắt đáy đã xuất hiện, tuy vậy tồn kho HRC toàn thị trường vẫn tiếp tục phình to, tăng thêm hơn 75.000 tấn trong tuần lên khoảng 5,18 triệu tấn.

Áp lực nguyên liệu đầu vào vẫn là lực cản chính: than luyện cốc trải qua đợt giảm giá lần 2 (50-55 NDT/tấn), thị trường chờ đợi đợt giảm lần 3; quặng sắt nhập khẩu về vùng thấp nhất gần hai năm (93,65 USD/tấn tại Singapore). Tuy nhiên đến giữa tuần (4-5/8), thị trường ferrous futures có nhịp hồi phục kỹ thuật đáng chú ý: than cốc bật tăng mạnh (+14,5 đến +36,5 NDT/tấn) sau khi bị đánh giá giảm quá đà, kéo theo rebar và HRC futures trên SHFE cùng tăng, đồng thời được hỗ trợ bởi lo ngại gián đoạn nguồn cung quặng sắt Australia khi công đoàn tại cảng Port Hedland (BHP) lên kế hoạch đình công 2 ngày (8-9/8). Dù vậy, nền tảng cơ bản của thị trường thép Trung Quốc vẫn yếu — mùa thấp điểm chưa qua, các nhà máy tiếp tục lỗ, sản lượng gang giảm và tồn kho vẫn chịu áp lực tăng.

Đáng chú ý, Hiệp hội Sắt thép Trung Quốc (CISA) đã lên tiếng kêu gọi các nhà máy thực thi nghiêm ngặt hơn hệ thống cấp phép xuất khẩu trong nửa cuối năm 2026, tập trung vào sản phẩm giá trị gia tăng cao, mở rộng thị trường lân cận và ứng phó chủ động với các rào cản thương mại. Trong nửa đầu năm, xuất khẩu thép Trung Quốc đã giảm 5,6% svck xuống 54,87 triệu tấn — lần giảm đầu tiên kể từ 2022, dù một số nguồn tin cho rằng nguyên nhân chính đến từ các biện pháp phòng vệ thương mại của các nước nhập khẩu (CBPG tại Đông Nam Á, CBAM tại châu Âu) hơn là từ chính sách cấp phép nội bộ.

Trên thị trường xuất khẩu, giá HRC FOB Trung Quốc duy trì quanh 478-490 USD/tấn, một số nhà máy vẫn chào 505 USD/tấn nhưng sẵn sàng chiết khấu tới 25 USD/tấn cho đơn hàng lớn. Tại Việt Nam, một lô HRC Q195 đã giao dịch ở mức 488 USD/tấn CFR theo diện tái xuất miễn thuế CBPG, trong khi giá chào phổ biến với HRC thông dụng dao động 490-495 USD/tấn CFR — tiếp tục tạo áp lực cạnh tranh trực tiếp lên hàng nội địa.

Indonesia, Ấn Độ

Thị trường HRC khu vực ASEAN tiếp tục chịu áp lực giảm giá khi nguồn cung từ Indonesia và Trung Quốc gia tăng sức cạnh tranh. Chỉ số HRC nhập khẩu ASEAN giảm thêm 1 USD/tấn xuống 506 USD/tấn CFR Việt Nam. Một nhà máy Indonesia đã bán thành công 3.000-5.000 tấn HRC SS400 ở mức 502-503 USD/tấn CFR Việt Nam ngay đầu tuần, đồng thời chào thêm HRC SAE1006 dày 3mm ở mức tương đương và dày 2mm ở 512-513 USD/tấn CFR, tuy chưa ghi nhận thêm giao dịch do bên mua còn thận trọng. Trong khi đó, các nhà máy Ấn Độ vẫn giữ mức chào khoảng 510 USD/tấn CFR Việt Nam nhưng sức cạnh tranh đã giảm rõ rệt trước chào giá thấp hơn từ Indonesia.

Trước áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt từ hàng nhập khẩu, một nhà máy nội địa đã áp dụng chính sách chiết khấu 10-12 USD/tấn cho khách hàng lớn nhằm bảo vệ thị phần. Đây cũng là bối cảnh khiến Hòa Phát điều chỉnh giảm thêm 400đ/kg trong bảng giá tháng 8, nối tiếp hai đợt giảm 350đ/kg (tháng 6) và 900đ/kg (tháng 7) trước đó — đưa mặt bằng giá nội địa về gần hơn với vùng giá nhập khẩu, dù mức điều chỉnh này được đánh giá vẫn chưa đủ tạo động lực thúc đẩy giao dịch khi chào giá từ Indonesia và Trung Quốc còn dư địa giảm thêm.

Châu Âu

Trái ngược với châu Á, thị trường HRC châu Âu duy trì xu hướng ổn định đến nhích tăng nhẹ dù nhu cầu tiêu thụ còn thấp. Giá xuất xưởng tại Tây Bắc Âu tăng nhẹ lên 722,5 EUR/tấn, Ý tăng lên 721,5 EUR/tấn — chủ yếu phản ánh lập trường giữ giá của nhà sản xuất hơn là cải thiện thực chất về cầu. Nguồn cung được kiểm soát chặt (nhiều nhà máy đã bán hết khối lượng quý III, một số rút chào giá trước kỳ nghỉ hè), trong khi hạn ngạch nhập khẩu tự vệ của EU đã gần cạn khiến nguồn hàng từ Việt Nam và Hàn Quốc gần như vắng bóng trên thị trường này. Khoảng cách giá giữa châu Âu (trên 720 EUR/tấn, tương đương ~840 USD/tấn) và châu Á vẫn ở mức rất lớn, giúp doanh nghiệp thép dẹt Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh tại các thị trường ngoài EU, dù cơ hội gia tăng xuất khẩu trực tiếp vào châu Âu vẫn bị hạn chế bởi hạn ngạch.

IV/ BẢNG GIÁ GIAO DỊCH NỘI ĐỊA – GIÁ CHÀO THAM KHẢO

V/ BẢNG THEO DÕI GIÁ NGUYÊN LIỆU ĐẦU VÀO

VI/ DỰ BÁO DIỄN BIẾN THỊ TRƯỜNG

Mảng kết cấu, giá nguồn nguyên liệu ban đầu cao, nhu cầu bán chưa cải thiện, xu hướng dò đáy giá nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn trong tuần tới. Việc Hòa Phát đã giảm giá 3 kỳ liên tiếp cùng áp lực cạnh tranh từ các lô hàng nhập khẩu giá đỉnh trước đó buộc phải xả để cắt lỗ. Với một đơn vị có tài chính mạnh như Stavian, thời gian tiếp theo có thể khiến mặt bằng giá giao dịch thực tế tiếp tục phân hóa mạnh giữa các khu vực và nhóm khách hàng. Trong bối cảnh dòng tiền vẫn là yếu tố chi phối quyết định bán hàng, các đơn vị thương mại nhỏ nhiều khả năng sẽ tiếp tục ép giá sâu hơn giá treo để xoay vòng vốn, trong khi các bên có tiềm lực tài chính tốt hơn có thể giữ giá ổn định hơn, chấp nhận biên lợi nhuận mỏng ở mặt hàng kết cấu để bù đắp bằng các dòng sản phẩm khác.

Ngược lại, mảng tôn-ống được dự báo sẽ tiếp tục vận hành ổn định hơn so với kết cấu. Với việc cả 2 nhà máy nội địa xuất hiện thêm chính sách chiết khấu bổ sung hướng đến nhóm nhà máy sản xuất tôn-ống, điều này hỗ trợ rất lớn trong việc không cần điều chỉnh mạnh giá niêm yết. Sức tiêu thụ bán lẻ dù chưa bùng nổ nhưng đang giữ ở mức tạm, và nhiều khả năng sẽ duy trì trạng thái này cho đến khi bước vào giai đoạn khoảng 2-3 tháng tiếp theo sẽ cải thiện nhiều.

HRC Trung Quốc nhiều khả năng sẽ đi ngang trong vùng thấp với biên độ dao động hẹp trong ngắn hạn — nhịp hồi phục kỹ thuật giữa tuần (nhờ than cốc bật tăng và lo ngại đình công tại Port Hedland) khó tạo được xu hướng đảo chiều bền vững khi tồn kho vẫn cao và nhu cầu mùa thấp điểm chưa cải thiện.

Đáng chú ý, thông tin từ thị trường cho biết các nhà sản xuất thép dẹt nội địa đã chính thức nộp đơn lên Bộ Công Thương, khởi xướng yêu cầu điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với sản phẩm HRC nhập khẩu có xuất xứ từ Ấn Độ và Indonesia. Đây được xem là bước đi tất yếu trong bối cảnh chênh lệch giá giữa hàng nội địa và hàng nhập khẩu từ hai nguồn này vẫn duy trì ở mức đáng kể trong nhiều tháng liên tiếp, gây áp lực trực tiếp lên sản lượng tiêu thụ và biên lợi nhuận của các nhà máy trong nước.

Nếu vụ việc được Bộ Công Thương chính thức khởi xướng điều tra, thị trường nhiều khả năng sẽ bước vào một giai đoạn tâm lý mới: trong ngắn hạn, các nhà nhập khẩu và thương mại có thể tranh thủ đẩy mạnh chốt đơn, nhập hàng về trước khi các biện pháp phòng vệ thương mại (nếu có) chính thức có hiệu lực, tạo áp lực tăng đột biến về khối lượng nhập khẩu trong giai đoạn điều tra sơ bộ. Điều này có thể khiến thị trường xuất hiện nghịch lý ngắn hạn: giá chào nhập khẩu tạm thời giữ vững hoặc thậm chí nhích nhẹ do nhu cầu gom hàng tăng, trong khi về trung hạn, nếu thuế chống bán phá giá được áp dụng, hàng nhập khẩu từ Ấn Độ và Indonesia sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh về giá, tạo dư địa để các nhà sản xuất nội địa dần lấy lại thị phần và ổn định hơn về chính sách giá bán.

VI/ HÀNG CẬP CẢNG TUẦN 30