Washington và Tehran đang cho thấy họ vẫn chưa thể dung hòa những khác biệt về các vấn đề then chốt, bao gồm cả việc đi lại qua eo biển Hormuz, bất chấp những tuyên bố lạc quan từ cả hai phía trong những ngày gần đây.

Tổng thống Donald Trump, người đã tuyên bố thỏa thuận hòa bình gần như đã sẵn sàng vào ngày 23/5, kể từ đó đã rút lại đánh giá của mình và đưa ra những yêu cầu mới mà ít nhất sẽ làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán tiếp theo. Quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công vào các mục tiêu ở Iran hôm thứ Hai. Tehran gọi các cuộc tấn công của Mỹ là vi phạm lệnh ngừng bắn và thề sẽ trả đũa trong trường hợp có các cuộc tấn công trong tương lai.

Trong khuôn khổ các cuộc đàm phán, Tehran đang nhắm đến việc giải phóng một số khoản tiền bị đóng băng trong các ngân hàng nước ngoài theo lệnh của Mỹ, cũng như việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và  điều gây tranh cãi nhất là một mức độ kiểm soát nhất định đối với eo biển Hormuz. Iran đang tìm cách kiếm tiền từ việc kiểm soát eo biển Hormuz, dưới hình thức phí dịch vụ, nếu không phải là phí cầu đường trực tiếp đối với các tàu thuyền đi qua.

Các cuộc đàm phán hòa bình đã đạt được động lực sau khi Tư lệnh quân đội Pakistan và người lãnh đạo trên thực tế của đất nước, Thống soái Asim Munir, đến thăm Tehran vào ngày 23/5 để thảo luận chi tiết với giới lãnh đạo Iran. Tổng thống Trump hôm 23/5 cho biết ông đã có cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo của Ả Rập Xê Út, UAE, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain để thảo luận về "Bản ghi nhớ liên quan đến HÒA BÌNH".

Những tuyên bố từ ông Trump cũng xác nhận rằng Mỹ sẵn sàng thỏa hiệp về các yêu cầu chính của mình liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Hôm thứ Hai, ông Trump nói rằng kho uranium hạt nhân của Tehran có thể được chuyển đến một quốc gia thứ ba hoặc được pha loãng và giữ lại ở Iran dưới sự giám sát quốc tế.

Viễn cảnh một thỏa thuận Mỹ-Iran không giải quyết được các mục tiêu lâu dài của Washington về chương trình hạt nhân của Tehran đã khiến nhiều người trung thành với ông Trump công khai chỉ trích chính quyền của ông.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (đảng Cộng hòa - Nam Carolina) cho biết hôm 23/5 rằng Tehran sẽ bị "coi" là đã giành được đòn bẩy lâu dài đối với Mỹ và các nước láng giềng vùng Vịnh Trung Đông nếu thỏa thuận Mỹ-Iran đề cập đến eo biển Hormuz.

Cựu Ngoại trưởng của chính quyền Trump, Mike Pompeo, đã chỉ trích mạnh mẽ chiến thuật đàm phán của chính quyền hiện tại, mô tả cách tiếp cận này là hoàn toàn giống với kịch bản mà đảng Dân chủ đã sử dụng trong quá khứ.

Hôm thứ Hai, Trump yêu cầu Ả Rập Xê Út, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ, những nước đang giúp làm trung gian hòa giải thỏa thuận Mỹ-Iran, tham gia liên minh quốc phòng và kinh tế "Hiệp định Abraham" lỏng lẻo giữa Mỹ và Israel. Trump ngụ ý rằng Iran cũng có thể tham gia Hiệp định Abraham một khi thỏa thuận hòa bình được đàm phán.

Việc Tehran tham gia một liên minh được thành lập năm 2020 để chống lại ảnh hưởng của Iran trên khắp Trung Đông là không thực tế. Ả Rập Xê Út đã không tham gia hiệp định này, điều đó sẽ đồng nghĩa với việc công nhận ngoại giao hoàn toàn Israel. Thổ Nhĩ Kỳ có quan hệ căng thẳng với Israel.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm thứ Hai cho biết bất kỳ thỏa thuận nào với Iran cũng phải giải quyết vấn đề chương trình hạt nhân của nước này và Israel sẽ tự do hành động chống lại nhóm phiến quân Hezbollah do Iran hậu thuẫn có trụ sở tại Lebanon. Tehran đang hướng tới việc chấm dứt các cuộc xung đột trên "tất cả các mặt trận", bao gồm cả cuộc xâm lược quân sự của Israel vào Lebanon.

Nguồn tin: satthep.net