Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang cảnh báo Oman không nên hợp tác với Iran trong việc thiết lập một cơ quan chung để kiểm soát và, có thể, thu phí giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz.

Chính phủ Mỹ "sẽ không dung thứ cho bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt hệ thống thu phí tại eo biển Hormuz", Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết hôm thứ Năm. "Đặc biệt, Oman nên biết rằng Bộ Tài chính Mỹ sẽ mạnh mẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ bên nào tham gia, trực tiếp hoặc gián tiếp, vào việc tạo điều kiện thu phí cho eo biển và bất kỳ đối tác nào sẵn lòng sẽ bị trừng phạt."

Tuyên bố của Bessent được đưa ra một ngày sau khi Trump nói rằng Mỹ sẽ không đồng ý để Iran hoặc bất kỳ quốc gia nào khác kiểm soát giao thông hàng hải qua Hormuz. "Oman sẽ hành xử giống như mọi người khác, hoặc chúng ta sẽ phải cho nổ tung họ", Trump nói.

Oman là đối tác lâu năm của Mỹ và đã đóng vai trò quan trọng trong việc làm trung gian hòa giải giữa Tehran và Washington trong hơn một thập kỷ. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán do Oman làm trung gian giữa các đặc phái viên của Trump và Tehran từ tháng 4/2025 đến tháng 2/2026 đã không đạt được bước đột phá và bị gián đoạn hai lần bởi hành động quân sự của Mỹ chống lại Iran.

Tehran đang hướng tới việc chính thức hóa quyền kiểm soát trên thực tế đối với giao thông thương mại qua eo biển Hormuz và kiếm tiền từ sự giám sát đó, dưới hình thức phí dịch vụ, nếu không phải là phí cầu đường trực tiếp đối với các tàu thuyền đi qua. Tehran đang tìm cách tranh thủ sự đồng ý của Oman về một cơ quan quản lý chung eo biển Hormuz và trước đây đã đề xuất một cơ chế chia sẻ doanh thu từ Hormuz với các quốc gia vùng Vịnh Trung Đông khác.

Hôm thứ Tư, Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư, một cơ quan mà Iran thành lập hồi đầu tháng này để giám sát việc vận chuyển qua eo biển Hormuz. Trước đó, Mỹ đã cảnh báo sẽ áp đặt lệnh trừng phạt đối với bất kỳ thực thể nào trả phí cầu đường cho Iran để đi qua Hormuz.

Lưu lượng giao thông thương mại qua Hormuz vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với mức trước chiến tranh.

Washington và Tehran vẫn chưa thể dung hòa những khác biệt về các vấn đề then chốt, bao gồm việc đi lại qua eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Iran. Cả hai bên đã sử dụng các kênh bán chính thức để tiết lộ một cách có chọn lọc các điều khoản của một thỏa thuận khả thi, nhưng lại tranh cãi về những nhượng bộ có thể giúp chấm dứt xung đột.

Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, có hiệu lực từ ngày 8/4, vẫn còn rất mong manh. Lực lượng quân sự Mỹ và Iran đã hai lần đấu súng trong tuần này, gần đây nhất là vào thứ Năm. Quân đội Mỹ cho biết họ đã nhắm mục tiêu vào các máy bay không người lái của Iran phóng vào các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Đáp trả, Iran đã phóng một tên lửa vào căn cứ quân sự của Mỹ ở Kuwait.

Nguồn tin: satthep.net