Hiệp hội Thép Châu Âu (Eurofer) vừa đưa ra nhận định về giai đoạn mới của công tác phòng vệ thương mại trong bối cảnh ngành thép EU đối mặt với áp lực từ nhu cầu thị trường suy yếu, tình trạng dư thừa công suất toàn cầu kéo dài và xu hướng bảo hộ gia tăng trên thế giới.

Hệ thống hạn ngạch thuế quan (TRQ) mới:

Kể từ ngày 01/07/2026, sau khi cơ chế tự vệ thép (áp dụng từ năm 2018) hết hiệu lực vào ngày 30/06/2026, EU đã triển khai hệ thống hạn ngạch thuế quan tăng cường với các thay đổi trọng yếu:

Cắt giảm hạn ngạch: Hạn ngạch miễn thuế giảm 47%.

Thuế suất: Nâng mức thuế đối với lượng thép vượt hạn ngạch lên 50%.

Kiểm soát: Tăng cường giám sát và áp dụng các công cụ chống lẩn tránh thuế nhằm bảo vệ năng lực sản xuất nội khối.

Eurofer đánh giá đây là biện pháp chiến lược nhằm đảm bảo tính khả thi cho các cơ sở sản xuất tại Châu Âu và hỗ trợ lộ trình khử cacbon. Dữ liệu từ OECD dự báo công suất thép dư thừa toàn cầu sẽ vượt 720 triệu tấn vào năm 2027, tương đương gấp 5 lần tổng sản lượng thép của EU. Ngoài ra, việc Mỹ áp thuế 50% đối với thép nhập khẩu từ tháng 06/2025 đã làm giảm hơn 40% khối lượng xuất khẩu thép của EU sang thị trường này, tạo áp lực chuyển hướng luồng thương mại.

Định hướng chính sách tiếp theo:

Dù có những điều chỉnh thắt chặt, Eurofer vẫn cho rằng biện pháp mới là chưa đủ và kêu gọi các hành động bổ sung để bảo vệ toàn diện chuỗi giá trị ngành thép:

Duy trì tính mở của thị trường: EU vẫn là một trong những thị trường thép mở nhất thế giới với khoảng 18 triệu tấn thép nhập khẩu miễn thuế hàng năm. Trong 5 năm qua, ngành thép EU đã mất hơn 30 triệu tấn công suất và khoảng 30.000 việc làm trực tiếp, với tỷ lệ sử dụng công suất đạt mức thấp kỷ lục vào năm 2024.

Đề xuất kiến nghị: Eurofer kêu gọi mở rộng phạm vi áp dụng hạn ngạch cho các mặt hàng hạ nguồn có chứa thép; áp dụng quy tắc xuất xứ "melted and poured" (nóng chảy và đổ khuôn) để tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc; đồng thời tiếp tục sử dụng các công cụ chống bán phá giá và chống trợ cấp.

Hợp tác quốc tế: Hiệp hội ủng hộ các hành động quốc tế phối hợp thông qua Diễn đàn Toàn cầu về Dư thừa Công suất Thép (GFSEC), nhấn mạnh rằng các biện pháp đơn phương của EU là không đủ để giải quyết tận gốc vấn đề dư thừa công suất toàn cầu.

ABS đàm phán chuyển nhượng nhà máy thép Sisak tại Croatia

Nhà sản xuất thép Acciaierie Bertoli Safau (ABS – Ý) đang trong quá trình đàm phán về việc chuyển nhượng nhà máy thép Sisak (Croatia) cho Afarak Group SE – doanh nghiệp có trụ sở tại Phần Lan chuyên cung cấp các loại hợp kim đặc biệt cho ngành thép.

Nội dung đàm phán:

Mục tiêu đầu tư: Bên mua dự kiến tái khởi động sản xuất tại nhà máy Sisak và lắp đặt mới một dây chuyền cán thép vằn (rebar) với công suất khoảng 500.000 tấn/năm.

Chi tiết kỹ thuật: Dự án dự kiến đầu tư khoảng 200 triệu EUR để lắp đặt một nhà máy thép mini (mini-mill) nhỏ gọn, tiết kiệm năng lượng do Danieli cung cấp. Công nghệ này cho phép sản xuất thép vằn, thép cuộn (wire rod) và thép thanh thương phẩm (merchant bars) từ nguyên liệu phế liệu sắt (ferrous scrap).

Hiện trạng đàm phán: Hai bên khẳng định đây mới chỉ là giai đoạn đàm phán sơ bộ và chưa có thỏa thuận ràng buộc pháp lý nào được ký kết.

Bối cảnh chiến lược:

Nhà máy ABS Sisak hiện sở hữu một xưởng luyện (meltshop) sử dụng lò hồ quang điện (EAF) công suất 350.000 tấn/năm cùng hệ thống máy đúc liên tục phôi thép (billet CCM). Trước đây, ABS từng có kế hoạch đầu tư một dây chuyền cán mới tại địa điểm này vào năm 2022 để bổ trợ cho xưởng luyện hiện hữu nhưng dự án đã không được triển khai.

Việc khôi phục sản xuất tại nhà máy Sisak được đánh giá có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm sự phụ thuộc của Croatia vào thép nhập khẩu, khi quốc gia này hiện đang nhập khẩu gần như toàn bộ nhu cầu thép xây dựng, ước tính khoảng 400.000 tấn/năm.

Nguồn tin: Satthep.net